Bipolaire stoornis

Bipolaire stoornis type I is een chronische (langdurige) en invaliderende psychiatrische ziekte die wordt gekenmerkt door herhaaldelijke episoden van manie en depressie, of een combinatie van beide.

Overzicht
Bipolaire stoornis type I is een subtype van de bipolaire stoornis – een ernstige psychiatrische aandoening die voorheen manisch-depressieve psychose werd genoemd. De aandoening wordt gekenmerkt door periodes van stemmingswisselingen, die manisch, depressief of een combinatie hiervan kunnen zijn (dat wil zeggen snel afwisselen van manie en depressie). Deze hevige stemmingen leiden vaak tot problemen met het dagelijks functioneren, verbroken persoonlijke relaties en pogingen tot zelfdoding. De eerste manische episode, noodzakelijk om een diagnose van bipolaire stoornis type I te kunnen stellen, wordt vaak voorafgegaan door één of meer depressieve episoden.

Er is geen enkelvoudige oorzaak vastgesteld voor bipolaire stoornis, maar genetische, psychische en maatschappelijke factoren kunnen allemaal bijdragen, resulterend in chemische veranderingen in de hersenen.

Verschijnselen
Bij mensen met bipolaire stoornis type I kunnen zich ongewoon hevige emotionele gemoedstoestanden voordoen die optreden in verschillende periodes, 'episoden' genaamd.

Een extreem vrolijke of zeer opgewonden toestand wordt een manische episode genoemd en gaat gepaard met veel energie en activiteit. Het is een bepalend kenmerk van bipolaire stoornis type I.1 Verschijnselen zijn onder meer overmatig gevoel van eigenwaarde, een stroom aan ideeën, verminderde behoefte aan slaap, overmatig praten en een neiging tot impulsief en roekeloos gedrag.

De manische episoden kunnen worden afgewisseld door aanhoudende episoden van depressie, waarbij er sprake is van een negatieve stemming en afgenomen energie en activiteit. Ook kunnen zich ‘gemengde’ episoden voordoen wanneer op dezelfde dag sprake is van zowel manie als depressie, waarbij de persoon snel heen en weer schakelt tussen beide toestanden.

Statistiek
Bipolaire stoornis komt wereldwijd voor bij meer dan 30 miljoen mensen en behoort tot de 20 belangrijkste oorzaken van invaliditeit.2 Tot wel 2% van de Europeanen maakt tijdens zijn leven een bipolaire stoornis door, waarvan ongeveer de helft bipolaire stoornis type I ontwikkelt.3,4

Bipolaire stoornis type I komt bij mannen en vrouwen even vaak voor, ongeacht de maatschappelijke en etnische achtergrond.3 Het risico van het ontstaan van een bipolaire stoornis is het hoogst bij jongvolwassenen, waarbij minstens de helft van alle gevallen voor de leeftijd van 25 jaar begint.5

Bij mensen met bipolaire stoornis type I bestaat in het bijzonder een risico op het gelijktijdig optreden van andere ziekten (zogeheten 'comorbiditeit'). Uit het initiatief van de Wereldgezondheidsorganisatie 'World Mental Health Survey Initiative'3, bleek dat tweederde van de mensen met bipolaire stoornis ook leed aan angststoornissen en dat meer dan een derde problematisch middelengebruik vertoonde. Ondanks deze ernstige gevolgen wordt minder dan de helft van de mensen met een bipolaire stoornis ervoor behandeld.3

Diagnose en vragen om hulp
Er bestaat geen genezing voor bipolaire stoornis type I, maar met een effectieve behandeling kunnen de meeste mensen hun stemmingswisselingen en de hieraan gerelateerde verschijnselen beter onder controle krijgen.

Een arts stelt een bipolaire stoornis vast door de patiënt te vragen zijn/haar symptoompatronen te beschrijven. Een behandeling voor bipolaire stoornis type I moet effectief zowel de manische als de depressieve episoden aanpakken, evenals gemengde episoden met snel wisselende stemmingen. Belangrijk is ook dat nieuwe episoden worden voorkomen. Behandeling voor bipolaire stoornis type I omvat doorgaans medicatie in combinatie met psychosociale interventies als cognitieve therapie.

Bipolaire stoornis type I is een ernstige psychische aandoening en professionele hulp om de aandoening aan te pakken is essentieel.

Referenties

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision, DSM-IV-TR.Washington,DC: 2000.

  2. World Health Organisation. The global burden of disease. 2004 update. www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/index.html. Geraadpleegd 06/09/11.

  3. Merikangas KR, Jin R, He JP, et al. Prevalence and correlates of bipolar spectrum disorder in the world mental health survey initiative. Arch Gen Psychiatry 2011; 68 (3): 241–251.

  4. Pini S, de Queiroz V, Pagnin D, et al. Prevalence and burden of bipolar disorders in European countries. Eur Neuropsychopharmacol 2005; 15 (4): 425–434.

  5. Kessler RC, Berglund P, Demler O, et al. Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the National Co-morbidity Survey Replication. Arch Gen Psychiatry 2005; 62 (6): 593–602.

 

U staat op het punt de website www.lundbeck.nl te verlaten. Lundbeck draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze externe website. Door op "OK" te drukken wordt u doorgeleid en verlaat u de website www.lundbeck.nl. Indien u hier niet mee akkoord gaat drukt u op “Cancel” om op de website www.lundbeck.nl te blijven.