Αγχώδεις διαταραχές

Oι αγχώδεις διαταραχές είναι μία συνηθισμένη μορφή ψυχικής ασθένειας, που συχνά προκαλεί σημαντική δυσφορία και δυσλειτουργία και οδηγεί σε χειρότερη ποιότητα ζωής.

Το άγχος γενικά
To άγχος είναι μία φυσιολογική απάντηση σε stress, ανησυχία ή απειλή – αλλά όταν είναι πολύ έντονο, διαρκεί μεγάλο διάστημα ή είναι δυσανάλογο με τις περιστάσεις, τότε συνιστά μία αγχώδη διαταραχή.
Υπάρχουν αρκετοί διαφορετικοί τύποι αγχωδών διαταραχών: για παράδειγμα η διαταραχή γενικευμένου άγχους, η διαταραχή κοινωνικού άγχους, η διαταραχή πανικού και η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Επιδρώντας στη διάθεση ενός ατόμου, τις σκέψεις και τη συμπεριφορά του, οι αγχώδεις διαταραχές δημιουργούν προβλήματα στην καθημερινή ζωή στο σπίτι, τη δουλειά, το σχολείο και τις κοινωνικές σχέσεις.
Τα αίτια των αγχωδών διαταραχών δεν είναι γνωστά.. Εντούτοις, ορισμένες μεταβολές στις εγκεφαλικές λειτουργίες έχει αποδειχθεί ότι εμπλέκονται στις διάφορες αγχώδεις διαταραχές. Επιπλέον, οι κοινωνικές συνθήκες και οι στρεσογόνοι παράγοντες μπορεί να συμβάλουν στον κίνδυνο εμφάνισης αγχωδών διαταραχών. 

Συμπτώματα
Μολονότι ποικίλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, τα τυπικά συμπτώματα των αγχωδών διαταραχών περιλαμβάνουν φόβο, εσωτερική ένταση, ευερεθιστότητα και φτωχή συγκέντρωση, καθώς και σωματικά συμπτώματα, όπως ξηροστομία, ζάλη, μυϊκή τάση, εφίδρωση και αίσθημα παλμών – όλα εκ των οποίων παρεμβαίνουν στην καθημερινή ζωή του ατόμου.
Ένας άνθρωπος μπορεί να πάσχει ταυτόχρονα από περισσότερες από μία αγχώδεις διαταραχές, μερικές φορές σε συνδυασμό με άλλες συναισθηματικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη (αυτό ονομάζεται ‘συννόσηση’). Η συννόσηση κατάθλιψης και άγχους είναι πολύ κοινή

  • Η Διαταραχή Γενικευμένου Άγχους (ΔΓΑ) περιλαμβάνει ένα μη ειδικό άγχος ότι κάτι δυσάρεστο θα μπορούσε να συμβεί. Η υπερβολική και μη ελεγχόμενη ανησυχία, το άγχος και η ένταση είναι τυπικά συμπτώματα, που συνυπάρχουν μαζί με σωματικά συμπτώματα όπως η ξηροστομία, οι ιδρωμένες παλάμες, η εφίδρωση ή η ζάλη. 
  • Η Διαταραχή Κοινωνικού Άγχους (ΔΚΑ) προξενεί φόβο ή αποφυγή των κοινωνικών εκδηλώσεων. Το άτομο φοβάται ότι θα ενεργήσει με τρόπο που θα το φέρει σε αμηχανία ή θα νιώσει ταπεινομένο. 
  • Η Διαταραχή Πανικού έχει ως χαρακτηριστικό γνώρισμα τις αιφνίδιες κρίσεις πανικού που συνοδεύονται από έντονο φόβο ή νευρικότητα. Η διαταραχή πανικού μπορεί επίσης να περιλαμβάνει σωματικά συμπτώματα, όπως εφίδρωση, πόνους, κεφαλαλγία, ναυτία, ταχυκαρδία ή ξηροστομία. 
  • Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (ΙΨΔ) προκαλεί επαναλαμβανόμενες, ενοχλητικές και ανεπιθύμητες σκέψεις, που καταλήγουν σε αδικαιολόγητους φόβους (ιδεοψυχαναγκασμούς) που μπορεί να σχετίζονται με την καθαριότητα, τις σωματικές εκκρίσεις ή τη σωματική υγεία, για παράδειγμα. Σε απάντηση στους φόβους αυτούς, οι ασθενείς μπορεί επίσης να επιδίδονται σε ειδικές τελετουργίες (καταναγκασμούς), όπως επίμονο πλύσιμο, καθάρισμα, μπάνιο, συνεχείς ελέγχους και επανελέγχους ή διατήρηση αυστηρής δίαιτας. 


Στατιστικά στοιχεία
Εκτιμάται ότι οι αγχώδεις διαταραχές προσβάλλουν 5 έως 7% του γενικού πληθυσμού και ότι έως 29% του πληθυσμού θα παρουσιάσει κάποια αγχώδη διαταραχή τουλάχιστον μία φορά στη διάρκεια της ζωής του.1 Το 2004, περισσότεροι από 28 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως έπασχαν από ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ενώ περισσότεροι από 30 εκατομμύρια έπασχαν από διαταραχή πανικού.2
Οι αγχώδεις διαταραχές προσβάλλουν και τα δύο φύλα σε όλο τον κόσμο, αλλά η επιβάρυνση της νόσου είναι μεγαλύτερη για τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.3


Αναζήτηση διάγνωσης και θεραπείας
Υπάρχουν αρκετές θεραπείες διαθέσιμες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών, ενώ η υποστήριξη του ατόμου από το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον είναι πολύτιμη σε όλα τα στάδια.
Κατά τη διάρκεια ενός ιατρικού ραντεβού, ο γιατρός θα διαγνώσει μια αγχώδη διαταραχή θέτοντας ερωτήσεις για τα συμπτώματα, τις καθημερινές συνήθειες και το οικογενειακό ιστορικό. Μπορεί επίσης να γίνει φυσική εξέταση προκειμένου να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις. Αν επιβεβαιωθεί η διάγνωση της αγχώδους διαταραχής, θα εκτιμηθούν όλες οι πιθανές θεραπευτικές επιλογές, όπως η φαρμακευτική αγωγή, η συμβουλευτική, η κοινωνική στήριξη, η άσκηση, οι τεχνικές χαλάρωσης και αυτοβοήθειας.
Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να ζητείται ιατρική συμβουλή.

Βιβλιογραφικές πηγές
1. Baldwin, D.S. and Hirschfeld, R. M. A. (2005). Fast Facts: Depression, 2nd edn. Health Press, Oxford, UK.
2. World Health Organization (2004). Prevalence for Selected Causes in WHO Regions, 2004. http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/PREV6%202004.xls. Accessed 16/09/11.
3. World Health Organization (2004). The Global Burden of Disease. 2004 Update. www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/index.html. Accessed 16/09/11.

Cookie Policy
Έξοδος από το lundbeck.gr