İnme

Bir inme, çok ciddi akut (kısa süreli) bir olaydır ve bunun nedeni beyin dokusuna zarar verecek şekilde beyne kan akışının ani kesilmesidir.1

İnmeye genel bakış

Beyne kan ya da besin taşıyan bir kan damarı patladığında (hemorajik inme) ya da bir kan pıhtısı ya da diğer bir kütle ile tıkandığında (akut iskemik inme; tüm inmelerin yaklaşık % 85’i) bir inme (aynı zamanda ‘beyin krizi’ olarak da adlandırılır) meydana gelir.1-3 Bir inme meydana geldiğinde yakın çevresindeki beyin hücrelerini öldürür.1 Bu genellikle bir kaç dakika içinde olur.

İnme ciddi bir sağlık sorunudur.1,3 Sıklıkla uzun süreli işlevsel ve zihinsel bozukluklara neden olur ve inme geçirenlerin yarısından fazlası, günlük faaliyetleri için başkalarına bağımlı hale gelir.4 Ulusal İnme Derneği’ne göre, inme geçirenlerin % 10’u neredeyse tamamen iyileşir, % 25 küçük arızalarla iyileşir, % 40’ı özel bakım gerektiren orta ila ciddi arızalar yaşar, % 10’u bir bakım tesisinde ya da diğer bir uzun süreli tesiste bakıma gereksinim duyar ve % 15’i inmeden kısa bir süre sonra ölür.4

İnme pazarı, önemli düzeyde yüksek karşılanmamış pazar ve klinik gereklilikler ile karakterizedir. Akut inme durumunda, bir hastanın tedavi seçenekleri ve iyileşme öngörüsü zamana bağlıdır ve burada zaman en iyi durumda saatler ve en kötü durumda dakikalar ile ölçülür. İnme riski bir dizi faktörden etkilenir.1 En önemlileri, daha önceki bir inme ya da geçici iskemik atak (‘mini-inme’), yüksek kan basıncı, fiziksel hareketsizlik, ileri yaş, diyabet, kalp hastalığı ve sigara kullanımıdır.1,3

Belirtiler

İnme belirtileri tipik olarak aniden ve birkaç saniye ila dakika içinde görülür.1 Belirtiler, beynin etkilenen alanına bağlıdır. Beynin ne kadar geniş bir alanı etkilenirse, o kadar fazla işlev kaybı olasılığı vardır. Amerikan İnme Derneği, sıklıkla ‘aniler’ olarak adlandırılan aşağıdaki belirtileri/uyarı işaretlerini tanımlamıştır:5

  • Yüzde, kollarda ya da bacaklarda özellikle vücudun bir tarafında uyuşukluk ya da güçsüzlük.
  • Ani konfüzyon, konuşmada ya da anlayışta zorluk.
  • Bir ya da her iki gözde ani görüş sorunu.
  • Ani yürüme güçlüğü, baş dönmesi, denge ya da koordinasyon kaybı.
  • Bilinen bir nedeni olmayan ani ve ciddi baş ağrısı.

İstatistik

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre her yıl dünya çapında 15 milyon kişi inme geçirmektedir.2 Bunların içinden 5 milyon kişi ölmekte ve 5 milyon kişi kalıcı olarak sakat aklmaktadır,2 ve bud a inmeyi ikinci en yaygın ölüm nedeni ve sakatlığın önemli bir nedeni haline getirmektedir.6,7

İnme tüm yaş ve cinsiyetlerdeki insanları etkileyebilir. Bununla birlikte inme vakalarının büyük bölümü 65 yaş üstü insanlarda meydana gelir ve 55 yaş üzerindeki her bir on yıl için inme oranı hem erkekler hem de kadınlarda iki katına çıkar.7

Yedi ülkeden elde edilen raporlara dayanarak (ABD, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Birleşik Krallık ve Japonya) inme her yıl 100.000 kişiden 214’ünde görülmektedir ve bu oran yaşlanan nüfus nedeniyle yılda % 1.9 artmaktadır.8 Bu, örneğin ABD’de, her 40 saniyede bir bir kişinin inme geçirdiği ve günde yaklaşık 2.200 kişinin inme geçirdiği anlamına gelmektedir.8

İnme, morbidite ve uzun süreli iş göremezliğin en önemli nedeni olarak çok büyük bir ekonomik yük getirmektedir. ABD’de inmenin toplam yıllık maliyeti 65.5 milyar $ olarak tahmin edilmektedir.6 AB’de inmenin toplam yıllık maliyeti 27 milyar € olarak tahmin edilmektedir.6

Tanı ve bakım arayışı

Bir inme geçirdiğinden şüphelenilen bir kişi, profesyonel tıbbi bakım için derhal bir hastaneye götürülmelidir. İnme bir tıbbi acil durumdur ve iyileşme şansı kişi hızlı tedavi aldığı takdirde artar.5,9 Bir akut inme kurbanının başarılı tedavisi, altı adımı içermektedir:9

  • Tanıma: İnme uyarı işaretlerinin hızla tanınması.
  • Hareket: Derhal acil tıbbi servislerin aranması.
  • Yanıt: Triaj (tedavi önceliklerinin oluşturulması) ve önceden bildirim ile uygun bir kaynağa nakil.
  • Açığa çıkarma: Gelişmiş görüntüleme teknikleri yardımı ile hızlı ve doğru teşhis.
  • Tedavi: Hastanede tedavi.
  • Rehabilitasyon.

Son yirmi yıl içinde inmenin yönetimi iyileşmiştir. Kilit gelişmeler:

  1. Hastanelerde özel inme bakım birimlerindeki rutin yönetim.
  2. Akut iskemik inmeyi tedavi etmek için kan pıhtılarını çözel ‘trombolitikler’ adı verilen ilaçların bulunabilirliği.9
  3. İnmelerin önlenmesi için yöntemlerin geliştirilmesi.

Bu iyileşmeler, daha yüksek sayıda hastanın tedavi görmesini ve görüntüleme teknolojisindeki gelişmeler ile birlikte, daha iyi tedavi sonuçlarına yol açmıştır.

Referanslar

1. Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü (NINDS). Stroke: Hope through research. 2011. www.ninds.nih.gov/disorders/stroke/detail_stroke.htm. Erişim 13/09/11.

2. Mackay J, Mensah G (eds.). The atlas of heart disease and stroke. Global burden of stroke. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2004. www.who.int/cardiovascular_diseases/en/cvd_atlas_15_burden_stroke.pdf. Erişim 13/09/11.

3. Roger VL, Go AS, Lloyd-Jones DM, et al. Heart disease and stroke statistics – 2011 update: a report from the American Heart Association. Circulation 2011; 123 (4): e18–e209.

4. Ulusal İnme Derneği (NSA). Rehabilitation therapy after stroke. info.stroke.org/site/PageServer?pagename=REHABT. Erişim 13/09/11.

5. Amerikan İnme Derneği. Warning signs. Son güncelleme 2007. www.strokeassociation.org/STROKEORG/WarningSigns/Warning-Signs_UCM_308528_SubHomePage.jsp. Erişim 13/09/11.

6. Di Carlo A. Human and economic burden of stroke. Age Ageing 2009; 38 (1): 4–5.

7. Feigin VL, Lawes CM, Bennett DA, Anderson CS. Stroke epidemiology: a review of population-based studies of incidence, prevalence, and case-fatality in the late 20th century. Lancet Neurol 2003; 2 (1): 43–53.

8. Searles JW, Avodele L, Kuhlmann GL. Acute ischemic stroke. Decision Resources. Waltham, Massachusetts, USA: 2009.

9. Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü (NINDS). Stroke proceedings: Pepe overview. 2011. www.ninds.nih.gov/news_and_events/proceedings/stroke_proceedings/pepeover.htm. Erişim 13/09/11.


Lundbeck.com.tr'dan ayrılmak üzeresiniz