Epilepsi

Epilepsi, beynin nöbetlere neden olabilen kısa elektriksel bozukluklar yaşadığı nörolojik (sinir sistemine bağlı) bir durumdur.

ARGE deney tüpleri

Epilepsiye genel bakış  
Bir tür nöbet bozukluğu olan epilepsi, beynin kısa, yoğun elektriksel enerji patlamaları ürettiği tıbbi bir durumdur.1 Bu patlamalar bilinç, vücut hareketleri ve duyular gibi çeşitli zihinsel ve fiziksel fonksiyonları etkileyen nöbetlere neden olabilir.1,2

Epilepsiye genetic mutasyonlardan travmatik beyin yaralanmasına kadar birçok tıbbi durum neden olabilir. 3  Çoğu zaman bir neden saptanamayabilir.1

Belirtiler
İki ya da daha fazla sayıda, provoke edilmeksizin nöbet geçiren bir kişinin epilepsi hastası olduğu kabul edilir. 2  Nöbetin, duyuların kısa bir süre için kesilmesinden kısa süreli bilinç kaybına ve konvülsiyonlara kadar çok çeşidi vardır.3

Epilepsi hastalı olan tüm kişilerin nöbet geçireceğini ancak nöbet geçiren herkesin epilepsy hastası olmayacağının farkında olmak önemlidir.4

Epilepsi ve Nöbetlerin Sınıflandırılması
Tüm epilepsi hastalarının bir bölü üçünden fazlasında Kompleks Parsiyel Nöbetler (KPN) olması bu nöbet tipini en sık görülen nöbet haline geirmektedir.5 Hastaların büyük bir çoğnluğu nöbetten hemen once tuhaf bir duygu olarak tarif ettikleri bir aura yaşarlar. Bu tip nöbetin ilk belirteci harekette duraksama ya da dalgın bakış olabilir.  Nöbet sırasında KPN li hastalar “otomatizm” adı verilen örneğin çiğneme, dudak şapırdatma, havada bir şeyler yakalama gibi tekrarlayıcı ve amaçsız hareketler yapabilirler. Nöbet sırasında bilincin bozukluğu olabilir, buna bağlı olarak komutlara yanıtsızlık veya hastanın etrafıyla etkileşiminde kesilnti olabilir. Nöbet ortalama 30-90 saniye kadar surer, hasta nöbet sonrasında sersemlik veya yorgunluk hissedebilir.6

Epilepsi ayrıca hastanın yaşı, nöbet tipi(leri) ve nedenine (etyoloji)  gibi temel özelliklerine göre gruplanabilir.7

Başedilmesi Güç Epilepsiler
Tüm epilepsy tiplerinde hastaların yaklaşık üçte biri dirençlidir, yani çeşitli tedavilere karşın nöbetleri tam kontrol edilememektedir.8 KPN li hastaların yarısı kadarında nöbetler control edilemez ve dirençli KPNleri olduğu kabul edilir. 9

Çok çeşitli epilepsy sendromları vardır. Özellikle şiddetli epilepsi tipleri arasında Lennox-Gastaut Sendromu (LGS) Infantile Spazmlar (IS) yer almaktadır.

LGS tipik olarak çocukluk çağında tanı konulan ve erişkin yaşamda da devam eden nadir ve şiddetli bir epilepsy tipidir.10,11 LGS sık nöbet dönemleriyle birlikte çok çeşitli tiplerde nöbetlerle ilişkilidir ve günlük nöbetler olağandır.13 Bu nöbetlerin bazıları yaralanma ile sonuçlanan düşmeler veya düşme ataklarına neden olabilir.11,13 Altı yaşına geldiklerinde LGS li çocukların çoğunda bir miktar zihinsel retardasyon olabilir.14

IS genellikle yaşamın ilk yılında başlayan, tipik olarak başlangıcın dört ve sekizinci aylar arasında olduğu, kontrolü güç bir sendromdur. IS li çocuklar gün içinde yüzlerce spazm yaşayabilirler. İnfantların çoğunda spazmların başlangıcından once nörolojik bozukluklar vardır. Spazmlar genellikle beş yaşında kesilirken, ISli çocukların yarısından çoğunda başka nöbet tipleri ortaya çıkar ve ISli çocukların yaklaşık beşte birinde LGS gelişir.15,16

İstatistikler
Herhangi bir zamanda aktif epilepsili hastaların dünya genel popülasyonuna oranının 100 kişide 4-10 olduğu tahmin edilmektedir.5

Epilepsi her yaş ve ırktan insanlarda görülebilir.1 Endüstrileşmiş ülkelerde genç yaş gruplarında epilepsy başlangıcı tutarşı şekilde yüksek olup en yüksek insidans yaşamın ilk ayları boyunca ortaya çıkmaktadır. Erişkin yaşta epilepsinin görülmesi daha düşük olup 70 yaşından sonra artmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde yaş düzeni farklılık göstermektedir.17

Tanı ve bakım arayışı
Epilepsi, nörologlar, pediyatrik nörologlar, çocuk hastalıkları uzmanları, sinir cerrahisi uzmanları, iç hastalık uzmanları ve aile hekimleri de dahil olmak üzere pek çok uzmanlık alanındaki doktor tarafından teşhis ve tedavi edilebilir.1 Mümkünse hastala ve hastaya bakım verenler epilepside deneyimli bir nörolog aramalıdır, bu epilepsi uzmanlarına sıklıkla “epileptolog” diye tanımlanmaktadırlar.

Tanı, tıbbi öykünün gözden geçirilmesi, fizik muayene kan ve digger vücut sıvılarının test edilmesini içeren çok basamaklı bir süreçtir.18 Elektroensefalogram (EEG) ve beyin görüntüleme teknikleri dahil çok sayıda ek tanı aracı kullanılabilir.19 Kullanılan kesin test ve tanı araçları değişkendir.18

Nöbetler ya da epilepsinin tanısından sonra, bir sonraki adım, uygun tedavi planının belirlenmesidir. Seçenek sayısı çoktur ve belirli bir epilepsi tipinin kontrol etmek için  bazen bunların bir kombinasyonuna ihtiyaç duyulabilir. Seçenekler içinde cerrahi, özel bir diyet, ilaçlar, tamamlayıcı tedavi ve vagus sinir stimülasyonu yer alır.19  gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki son çalışmalar tedavi ile yeni tanı konan çocuk ve erişkinlerin %70 nde epielpsi ile baş edilebildiğini göstermektedir.20

Epilepsi hastalarının asıl aradığısağlık bakım profesyonellerinin göstereceği kapsamlı özendir.

  1. Epilepsi Vakfı. Sık sorulan sorular. www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/faq.cfm. Accessed 9/27/11.
  2. Epilepsi Vakfı. Epilepsi hakkında. www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/index.cfm. Accessed 9/27/11.  
  3. Rogers SJ, Cavazos JE. Epilepsy. In: DiPiro JT, Talbert RL, Yee GC, et al., eds. Pharmacotherapy: A pathophysiologic approach. 7th edition. New York, NY: McGraw-Hill; 2008: p927.  
  4. Lowenstein DH. Seizures and epilepsy. In: Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, et al., eds. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 17th edition. Philadelphia, PA: McGraw Hill; 2010: p1. 
  5. Carroll, Elizabeth. EMedicine.com. Kompleks Parsiyel Nöbetler. http://emedicine.medscape.com/article/1183962-overview. Last accessed 9/27/11. 
  6. Nöbetler ve Epilepsi Sendromları. Kurs  #8042. CME Resource (2010). 1-58.
  7. Maryland Üniversitesi. Epilepsiye Giriş..
    http://www.umm.edu/patiented/articles/what_epilepsy_000044_1.htm Last accessed 2/13/11.
  8. Wheless J. Intractable epilepsy: A Survey of Patients and Caregivers. Epilepsy & Behavior. 8 (2006) 756-764.
  9. Treiman, David M. Management of refractory complex partial seizures: current state of the art
    In: Neuropsychiatric Disease and Treatment:6. Phoenix, AZ; 2010. 297-308
  10. Van Rijckevorsel, Kenou et al. Treatment of Lennox-Gastaut syndrome: overview and recent findings.  Neuropsychiatric Disease and Treatment. 2008: 4(6) 1001-1019].
  11. Arzimanoglou, Alexis et al. Lennox-Gastaut syndrome: a consensus approach on diagnosis, assessment, management, and trial methodology. The Lancet. 2009: 8(1) 82-93.
  12. Borggraefe I, Noachtar S. Pharmacotherapy of Seizures Associated with Lennox-Gastaut Syndrome. Clinical Medicine Insights: Therapeutics. 2010; 2:15–24.
  13. Conry, Joan A. et al. “Clobazam in the treatment of Lennox-Gastaut syndrome.” Epilepsia. 2009:50(5) 1158-1166.
  14. Epilepsi Vakfı. Lennox-Gastaut Sendromu. http://www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/syndromes/lennoxgaustaut/index.cfm. Accessed 10/13/11. 
  15. Ulusal Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüsü. NINDS Infantil Spzamlar Bilgi Sayfası.
    http://www.ninds.nih.gov/disorders/infantilespasms/infantilespasms.htm. Last accessed 9/27/11.
  16. Holmes, Gregory. Epilepsy.com. Infantile Spasms.  http://www.epilepsy.com/epilepsy/epilepsy_infantilespasms.html. Last accessed 9/27/11. 
  17. Banerjee, P. and Hauser, W. Chapter 5: Incidence and Prevalence. International League Against Epilepsy. http://www.ilae.org/booksales/data/pages/Comprehensive%20Textbook%20chapter1.pdf Last accessed 2/11/13. 
  18. Epilepsi Vakfı. Tanı. www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/Diagnosis/index.cfm. Accessed 9/27/11. 
  19. Epilepsi Vakfı. Tedavi. www.epilepsyfoundation.org/aboutepilepsy/treatment/index.cfm. Accessed 9/27/11.
  20. Dünya Sağlık Örgütü. Epilepsi Gerçeği Dosyası. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs999/en/index.html. Last accessed 2/11/13.  
Lundbeck.com.tr'dan ayrılmak üzeresiniz