Alzheimer Hastalığı

Alzheimer Hastalığı, beynin yavaş yavaş dejenere olduğu ve bellek, günlük işlerin yerine getirilmesi ve davranış ile ilgili sorunlara neden olan nörolojik bir bozukluktur.

Yaşlı bir kadın

Alzheimer Hastalığına genel bakış

Alzheimer Hastalığı, beynin yavaş yavaş dejenere olduğu ilerleyici bir hastalıktır. En sık 65-70 yaş üzeri insanlarda görülür. Alzheimer hastaları bellek kaybı, karmaşık düşüncelerde bozulma yaşarlar, günlük basit işlevleri yerine getiremezler, davranışsal değişiklikler gösterirler ve bunlar zaman içinde kötüleşir.  Bu değişiklikler giderek artan bir şekilde kişinin günlük yaşamını etkiler, bağımsızlığını azaltır ve en sonunda kişinin tamamen başkalarına bağımlı olmasına neden olur.

Alzheimer Hastalığı, hastanın bakıcısı üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir.1 pek çok bakıcı, evde bakım sağlayan yakın akrabalardır—bu büyük bir duygusal ve fiziksel yük oluşturan zorlu bir görevdir.1

Alzheimer Hastalığı beyin hücrelerine zarar vererek ve bunları öldürerek beynin önemli ölçüde küçülme  neden olabilir. Beyin hücreleri dejenere oldukça, “plak” adı verilen karakteristik atıklar, beyinde birikir.

Belirtiler

Alzheimer hastalığının tipik belirtileri, yavaş yavaş yıllar içinde ortaya çıkar ve kişiden kişiye değişir. Görülen ilk belirtiler genelde unutkanlık ve hafif konfüzyondur. Alzheimer hastalığı geniş bir şekilde kognitif, işlevsel ve davranışsal/psikolojik değişiklikler olarak kategorize edilebilir.

  • Kognitif değişiklikler – bozuk kısa süreli bellek (yakın zamanda olan olaylar hakkına eksik bilgi, kendini tekrarlama, ev içinde eşya kaybetme, kötü organizasyon), karar almada zorluk, zaman ve mekan kavramı anlayışında azalma, azalan öğrenme kabiliyeti ve arkadaşlar ve aileyi tanımakta güçlük.
  • İşlevsel değişiklikler – normal günlük faaliyetleri ve daha karmaşık işleri yapma kabiliyetinde azalma: Para ile ilgilenmede zorluk, kişisel temizliği sağlamada zorluk, tuvaletini tutamama, dengesizlik ve tutarsız hareketler. Sonunda Alzheimer hastaları tamamen yatağa bağımlı hale gelirler.
  • Davranışsal/psikolojik değişiklikler – hastalar, bakım yükünü daha da ağırlaştıran davranışsal ve psikolojik bozukluklar da geliştirebilirler. Delüzyonlar ajitasyon/agresyon, depresyon/disfori gibi toplumsal olarak uygunsuz davranışlar ve iştah/yeme değişiklikleri geliştirebilirler. Davranış değişiklikleri özellikle aile ve bakıcılar için zordur ve sıklıkla hastanın bakım kurumlarına kaldırılmasının nedenidir.

10 Erken Uyarı İşareti
1- Yaşamı engelleyen hafıza kaybı
2- Planlama yapma ve problem çözmede güçlükler
3- Ev, iş veya finanasla ilgili konularda aşina olunan işleri tamamlama güçlüğü
4- Yer veya zaman konfüzyonu
5- Görsel şekiller ve uzaysal bağlantıları anlamakta zorluk
6- Konuşurken veya yazarken kelimelerle ilgili yeni sorunlar
7- Eşyaları yanlış yere koyma veya eylemleri geri takip edebilme yeteneğinde kayıp
8- Muhakemede kötüleşme veya azalma
9- Iş veya sosyal aktivitelerden uzaklaşma
10- Duygudurum ve kişilikte değişiklikler

İstatistik

Dünya çapında 36 milyon kişi demans hastasıdır.2 Muhtemelen dünyadaki 36 milyon demanslıdan 28 milyonuna henüz teşhis konmamış ve dolayısıyla tedavi, bakım ve bilgi sunulmamıştır.2 Her yıl, tahmini olarak 4.6 milyon yeni vaka görülmektedir.3 Daha yaşlı bir nüfusa doğru hareketle, demanstan etkilenen kişi sayısının her 20 yılda bir iki katına çıkacağı ve 2050 yılında 115 milyon kişinin bu hastalığa sahip olacağı öngörülmektedir.2

Alzheimer Hastalığı demansın en yaygın nedenidir ve tüm vakaların % 50 ila 70’ini teşkil etmektedir.4

Demansın dünya çapındaki maliyeti (2010’da 604 milyar $) gayrisafi yurtiçi hasılanın % 1’inden fazlasına karşılık gelmektedir.2

Tanı ve bakım arayışı

Kendilerinin—ya da sevdiklerinin—Alzheimer Hastalığı belirtileri gösterdiğinden kaygılanan kişiler, yardım ve tavsiye için doktora başvurmalıdır. Alzheimer hastalığı tanısı hasta ve bakıcı görüşmeleri ile konur ve bazen kan testleri ve beyin görüntüleme teknikleri de kullanılır. Belirtileri ve hastalığın ciddiliğini tanımlamak için kullanılabilecek çok sayıda değerlendirme skalası vardır.

Tedavi, Alzheimer Hastalığı’nın belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak şu anda kesin bir tedavi bulunmamaktadır.

Alzheimer’ın kesin tedavisi olmasa da semptomlara yönelik tedaviler mevcuttur ve araştırmalar devam etmektedir. Mevcut tedaviler Alzheimer’ın ilerlemesini durduramamakla birlikte demans semptomlarının kötüleşmesini geçici olarak yavaşlatabilirler ve hem Alzheimer hastaları hem de bakım verenlerin yaşama kalitelerini iyileştirebilirler. Günümüzde dünya çapında hastalığın daha iyi tedavi edilebilmesi, başlamasının geciktirilmesi ve gelişiminin önlenmesi için çaba sarf edilmektedir. 4

Referanslar

1. Georges J, Jansen S, Jackson J, et al. Alzheimer’s disease in real life – the dementia carer’s survey. Int J Geriatr Psychiatry 2008; 23 (5): 546–551.

2. Alzheimer Disease International. World Alzheimer Report 2011. The benefits of early diagnosis and intervention. Yayınlayan: Alzheimer’s Disease International (ADI), Eylül 2011.

3. Ferri CP, Prince M, Brayne C, et al. Global prevalence of dementia: a Delphi consensus study. Lancet 2005; 366 (9503): 2112–2117.

4. Alzheimer Derneği. Basics of Alzheimer’s disease: what it is and what you can do. 2010. http://www.alz.org/national/documents/brochure_basicsofalz_low.pdf. Erişim 30/09/11.

 

Lundbeck.com.tr'dan ayrılmak üzeresiniz