Psychiatria

Uzależnienie od alkoholu jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego polegającą na nieprawidłowym wzorcu spożywania alkoholu, prowadzącym do szkód zdrowotnych, psychologicznych i społecznych.

Uzależnienie od alkoholu jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego polegającą na nieprawidłowym wzorcu spożywania alkoholu, prowadzącym do szkód zdrowotnych, psychologicznych i społecznych.

Informacje ogólne

Uzależnienie od alkoholu jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego obarczoną dużym ryzykiem przewlekłego, nawrotowego, postępującego przebiegu1. Intensywne badania prowadzone w ostatnich 20 latach przyczyniły się do lepszego zrozumienia tego schorzenia i zmiany jego postrzegania – moralna koncepcja „słabości charakteru” szczęśliwie ustąpiła miejsca podejściu medycznemu zgodnie, z którym każde uzależnienie jest chorobą, którą można, a nawet należy leczyć2.

Ze względu na toksyczny wpływ alkoholu, jego przewlekłe nadużywanie zwiększa ryzyko ponad 60 innych chorób3. Z nadmierną konsumpcją alkoholu związane są także poważne koszty społeczne wynikające z zachowań agresywnych, zmniejszonej wydajności i bezpośrednich kosztów opieki.

Uzależnienie od alkoholu jest chorobą ludzi w każdym wieku i z każdej grupy socjoekonomicznej4. Do jego rozwoju mniej więcej w równym stopniu przyczyniają się geny i czynniki środowiskowe5. Nie udało się jednak jak dotąd znaleźć odpowiedzi na pytanie, dlaczego niektórzy ludzie są bardziej od innych podatni na zachorowanie.

Objawy

Typowe objawy uzależnienia od alkoholu obejmują niemożność ograniczenia ilości spożywanego alkoholu, uczucie bardzo silnej potrzeby, wręcz przymusu picia oraz występowanie objawów odstawiennych (nudności, potliwość, drżenie) w okresach abstynencji6.

Osoby uzależnione od alkoholu w warunkach ograniczenia jego dostępności mogą stać się rozdrażnione. Uzależnienie może prowadzić do wystąpienia problemów w relacjach międzyludzkich, w pracy, także problemów finansowych, które mogą być dostrzeżone przez samego zainteresowanego lub przez członków jego rodziny.

Z uzależnieniem od alkoholu związane jest także ryzyko licznych ogólnomedycznych chorób towarzyszących – marskości wątroby, chorób układu krążenia, nowotworów, a także zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania3. W większości przypadków ryzyko jest proporcjonalne do spożywanej dawki – im wyższa konsumpcja, tym większe ryzyko współchorobowości.

Dane statystyczne

Nadmierne spożycie alkoholu jest zjawiskiem powszechnym w wielu rejonach świata, a zwłaszcza w Europie3. Rozpowszechnienie uzależnienia od alkoholu w krajach Unii Europejskiej szacuje się na 5% dorosłych mężczyzn i 1.4% dorosłych kobiet, co przekłada się na około 12 milionów ludzi7. Liczba osób dotkniętych chorobami wynikającymi z nadużywania alkoholu to około 125 milionów na całym świecie8.

Koszty społeczne uzależnienia od alkoholu są wysokie i wynikają z przestępczości, wypadków komunikacyjnych, zmniejszenia wydajności w pracy, bezrobocia i ryzyka zgonu. Ich wysokość szacowano w Europie w 2003 roku na 125 miliardów Ero, co jest odpowiednikiem 1.3% całkowitego produktu krajowego brutto9.

Ponad 80% osób uzależnionych od alkoholu pozostaje niezdiagnozowanych10. Spośród tych, u których postawiono takie rozpoznanie, tylko niewielki odsetek, około 10%, uczestniczy w terapii10.

Rozpoznawanie i leczenie

Osoby, które podejrzewają u siebie uzależnienie od alkoholu powinny skorzystać z pomocy i porady lekarza. W tym kontekście ocenie powinno się poddać potencjalne przyczyny, nasilenie objawów oraz motywację do poddania się leczeniu11. W procesie diagnostycznym należy uwzględnić objawy biologiczne, zmiany zachowania i czynniki społeczne12. Dla postawienia rozpoznania istotne mogą się także okazać informacje od rodziny, przyjaciół i znajomych z pracy.

Podstawową metodą leczenia uzależnienia od alkoholu, wdrażaną niezależnie od stosowanych leków, pozostaje terapia behawioralna2. Bardzo istotne wydaje się także wsparcie ze strony osób najbliższych pacjentowi.

Pacjenci uzależnieni od alkoholu przed rozpoczęciem leczenia powinni bezwzględnie zasięgnąć opinii specjalisty.

Piśmiennictwo

1. Leshner AI. Addiction is a brain disease, and it matters. Science 1997; 278 (5335): 45–47.

2. Gunzerath L, Hewitt BG, Li TK, Warren KR. Alcohol research: past, present, and future. Ann N Y Acad Sci 2011; 1216: 1–23.

3. World Health Organisation (WHO). Global status report on alcohol 2004 www.who.int/substance_abuse/publications/globalstatusreportalcohol2004_healtheffects.pdf. Accessed 05/09/11.

4. Cargiulo T. Understanding the health impact of alcohol dependence. Am J Health Syst Pharm 2007; 64 (5 Suppl 3): S5–S11.

5.PrescottCA,KendlerKS. Genetic and environmental contributions to alcohol abuse and dependence in a population-based sample of male twins. Am J Psychiatry 1999; 156 (1): 34–40.

6. MayoClinic.com. Alcoholism. May 2010. www.mayoclinic.com/health/alcoholism/DS00340/METHOD=print. Accessed 06/09/11.

7. Rehm J, Room R, van den Brink W, Jacobi F. Alcohol use disorders in EU countries and Norway: an overview of the epidemiology. Eur Neuropsychopharmacol 2005; 15 (4): 377–388.

8. World Health Organisation. The global burden of disease. 2004 update. www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/index.html. Accessed 06/09/11.

9.AndersonP, Baumberg B. Alcohol inEurope.London:InstituteofAlcoholStudies, 2006.

10. VisionGain, 2008

11. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism (NIAAA): Social work education for the prevention and treatment of alcohol use disorders. Module 5: Diagnosis and assessment of alcohol use disorders. Updated 2005. pubs.niaaa.nih.gov/publications/Social/Module5Diagnosis&Assessment/Module5.html. Accessed 06/09/11.

12. American Psychiatric Association (APA). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fourth Edition. Text Revision. DSM-IV-TR™. © 2000 American Psychiatric Association.

Cookie Policy
Wyjście ze strony www.lundbeck.pl