Psychiatria

Choroba dwubiegunowa typu I jest przewlekłą chorobą psychiczną, przebiegającą z powtarzającymi się epizodami manii, depresji lub epizodami mieszanymi i stanowiącą poważne źródło niesprawności.

Choroba dwubiegunowa typu I jest przewlekłą chorobą psychiczną, przebiegającą z powtarzającymi się epizodami manii, depresji lub epizodami mieszanymi i stanowiącą poważne źródło niesprawności.

Informacje ogólne

Choroba dwubiegunowa typu I stanowi jeden z podtypów choroby afektywnej dwubiegunowej – ciężkiej choroby psychicznej zwanej uprzednio psychozą maniakalno-depresyjną. Przebiega ona z okresami zmienionego nastroju – maniakalnego, depresyjnego lub mieszanego (gwałtowne wahania między objawami manii i depresji). Duże nasilenie zaburzeń nastroju prowadzi często do upośledzenia codziennego funkcjonowania, rozpadu życia osobistego i prób samobójczych. Pierwszy epizod manii, niezbędny do rozpoznania choroby dwubiegunowej typu I, jest często poprzedzony jednym lub kilkoma epizodami depresyjnymi.

Nie udało się jak dotąd zidentyfikować pojedynczej przyczyny choroby dwubiegunowej, uważa się jednak, że za wywołanie zmian chemicznych w mózgu odpowiedzialne są interakcje różnych czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych.

Objawy

Pacjenci z chorobą dwubiegunową typu I mogą przeżywać okresy niesamowicie intensywnych stanów emocjonalnych zwane „epizodami” choroby.

Epizod maniakalny to stan nadmiernej radości, podniecenia, któremu towarzyszą uczucie rozpierającej energii i wzrost aktywności. Do objawów zalicza się także podwyższoną samoocenę, gonitwę myśli, zmniejszoną potrzebę snu, wielomówność (nadmierną gadatliwość) i skłonność do impulsywnych, lekkomyślnych zachowań1. Wystąpienie epizodu maniakalnego jest niezbędne do postawienia rozpoznania choroby dwubiegunowej typu I.

Epizody manii mogą przeplatać się z bardziej przewlekłymi epizodami depresji, przebiegającymi z obniżeniem nastroju, poczuciem braku energii i zmniejszoną aktywnością. Jeśli objawy manii i depresji współwystępują tego samego dnia, z gwałtownym przechodzeniem jednego stanu w drugi, rozpoznać należy natomiast epizod mieszany choroby dwubiegunowej.

Dane statystyczne

Na chorobę afektywną dwubiegunową choruje ponad 30 milionów ludzi na całym świecie, schorzenie to mieści się w pierwszej dwudziestce najpoważniejszych przyczyn niepełnosprawności2. W Europie, ryzyko zachorowania na chorobę dwubiegunową w ciągu całego życia wynosi niecałe 2%, z czego połowa przypada na chorobę dwubiegunową typu I3,4.

Choroba dwubiegunowa typu I występuje równie często u kobiet i u mężczyzn, chorują na nią ludzie ze wszystkich grup etnicznych i społecznych3. Ryzyko zachorowania jest najwyższe u młodych dorosłych, co najmniej połowa wszystkich przypadków rozpoczyna się przed ukończeniem 25 roku życia5.

Pacjenci z chorobą dwubiegunową typu I są szczególnie narażeni na równoczesne występowanie innych chorób, czyli zjawisko tak zwanej współchorobowości. Wyniki niedawno przeprowadzonego badania Światowej Organizacji Zdrowia („World Mental Health Survey Initiative”) dowodzą3, że u ponad dwóch trzecich chorych z chorobą dwubiegunową można było równocześnie rozpoznać zaburzenia lękowe, a u ponad 1/3 – zaburzenia związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnych. Pomimo tak dramatycznych konsekwencji, swoiste leczenie otrzymuje jedynie mniej niż połowa pacjentów z chorobą dwubiegunową3.

Rozpoznawanie i leczenie

Choroba dwubiegunowa typu I jest chorobą nieuleczalną, jednak dobrze prowadzone leczenie może zapewnić skuteczną kontrolę wahań nastroju i innych typowych objawów.

Rozpoznanie choroby dwubiegunowej jest stawiane przez lekarza na podstawie opisu profilu dotychczasowych epizodów przez pacjenta. Leczenie choroby dwubiegunowej typu I musi być skuteczne zarówno w zakresie epizodów maniakalnych i depresyjnych, ale także epizodów mieszanych i postaci choroby przebiegającej z szybką zmianą faz. Niezmiernie ważna jest również próba zapobieżenia wystąpieniu kolejnych epizodów zaburzeń nastroju. Podstawą leczenia choroby dwubiegunowej typu I są leki, stosowane w skojarzeniu z metodami psychospołecznymi, takimi jak na przykład terapia poznawcza.

Choroba dwubiegunowa typu I jest ciężką chorobą psychiczną, pacjent powinien, więc bezwzględnie pozostawać pod opieką specjalisty.

Piśmiennictwo

1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fourth Edition, Text Revision, DSM-IV-TR.Washington,DC: 2000.

2. World Health Organisation. The global burden of disease. 2004 update. www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/2004_report_update/en/index.html. Accessed 06/09/11.

3. Merikangas KR, Jin R, He JP, et al. Prevalence and correlates of bipolar spectrum disorder in the world mental health survey initiative. Arch Gen Psychiatry 2011; 68 (3): 241–251.

4. Pini S, de Queiroz V, Pagnin D, et al. Prevalence and burden of bipolar disorders in European countries. Eur Neuropsychopharmacol 2005; 15 (4): 425–434.

5. Kessler RC, Berglund P, Demler O, et al. Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of DSM-IV disorders in the National Co-morbidity Survey Replication. Arch Gen Psychiatry 2005; 62 (6): 593–602.

Cookie Policy
Wyjście ze strony www.lundbeck.pl