Neurologia

Choroba Alzheimera jest schorzeniem polegającym na powolnej degeneracji mózgu i prowadzącym do zaburzeń pamięci, zachowania i codziennego funkcjonowania.

Choroba Alzheimera jest schorzeniem neurologicznym, polegającym na powolnej degeneracji mózgu prowadzącej do zaburzeń pamięci, zachowania i codziennego funkcjonowania.

Informacje ogólne

Choroba Alzheimera polega na stopniowej, postępującej degeneracji mózgu. Najbardziej typowo występuje u osób powyżej 65-70 roku życia. U pacjentów z chorobą Alzheimera obserwować można niepokojące zmiany w zakresie pamięci, myślenia, funkcjonowania i zachowania, które nasilają się w miarę upływu czasu. Objawy te w coraz większym stopniu wpływają na życie codzienne osoby chorej, ograniczając jej niezależność, aż do całkowitej niesamodzielności i konieczności bycia pod opieką innych osób.

Choroba Alzheimera wywiera także niebagatelny wpływ na opiekuna pacjenta1. W większości przypadków opiekunami są bliscy krewni sprawujący opiekę w domu, ich zadanie jest bardzo wymagające i wyczerpujące, stanowi ogromne obciążenie emocjonalne i czysto fizyczne1.

W przebiegu choroby Alzheimera dochodzi do uszkodzenia i przyspieszonego obumierania komórek nerwowych, co prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości mózgu i zaburzeń neuroprzekaźnikowych. W miarę postępującej degeneracji komórek nerwowych w mózgu dochodzi do akumulacji charakterystycznych złogów zwanych „blaszkami amyloidowymi” i „splątkami neurofibrylarnymi”.

Objawy

Objawy choroby Alzheimera pojawiają się stopniowo na przestrzeni lat i mogą różnić się u różnych chorych. Choroba rozpoczyna się zwykle od zapominania i łagodnego zagubienia. Objawy choroby Alzheimera można podzielić na 3 szerokie kategorie: objawy poznawcze, funkcjonalne i behawioralne/psychologiczne.

  • Objawy poznawcze – upośledzenie pamięci świeżej (takie jak niedostateczna znajomość bieżących wydarzeń, powtarzanie tych samych historii lub pytań, gubienie przedmiotów w obrębie domu, gorsza organizacja i planowanie), trudności w podejmowaniu decyzji, ograniczenie rozumienia koncepcji czasu i przestrzeni, ograniczenie zdolności uczenia się i rozwiązywania problemów
  • Zmiana funkcjonowania – ograniczenie umiejętności wykonywania zarówno normalnych czynności codziennych, jak i bardziej złożonych zadań: trudności w posługiwaniu się pieniędzmi, trudności w utrzymywaniu higieny osobistej, zaburzenia kontroli zwieraczy, trudności w ubieraniu się, zaburzenia równowagi i niestabilny chód. W ostatnim okresie choroby pacjenci z chorobą Alzheimera pozostają zazwyczaj całkowicie unieruchomieni w obrębie łóżka.
  • Zmiany w zachowaniu/objawy psychologiczne – zaburzenia zachowania i objawy psychologiczne znacznie zwiększają obciążenie opieką. Może dojść do pojawienia się zachowań społecznie niewłaściwych, takich jak urojenia, pobudzenie/agresja, depresja/dysforia lub zaburzenia jedzenia/apetytu. Zaburzenia zachowania są zazwyczaj szczególnie uciążliwe dla rodziny i opiekunów i stanowią częstą przyczynę umieszczenia chorego w placówce opiekuńczej.

Dane statystyczne

Na otępienie choruje na świecie około 36 milionów ludzi2. Spośród nich, prawdopodobnie u aż 28 milionów nie postawiono jeszcze rozpoznania, nie mają więc oni dostępu do informacji, leczenia, opieki. Każdego roku identyfikuje się około 4.6 miliona nowych przypadków3. W związku ze starzeniem się społeczeństw, przewidywana liczba chorych z otępieniem powinna prawie ulegać podwojeniu w kolejnych okresach 20-letnich, do 2050 roku liczba pacjentów z tym rozpoznaniem wzrośnie do 115 milionów2.

Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia, odpowiada za około 50-70% wszystkich przypadków4.

Całkowity koszt związany z otępieniami na świecie to około 604 miliardy dolarów w 2010 roku, co stanowi ponad 1% produktu krajowego brutto2.

Rozpoznawanie i leczenie

Osoby zaniepokojone stanem swoim lub swoich bliskich powinny skontaktować się z lekarzem, poprosić o pomoc i radę. Chorobę Alzheimera rozpoznaje się na podstawie wywiadów z pacjentem i opiekunem; czasem wykonuje się także dodatkowe oznaczenia z próbki krwi lub badania neuroobrazowe. W identyfikacji objawów choroby i ocenie ich nasilenia pomóc mogą także liczne skale kliniczne.

Choroba Alzheimera jest wciąż chorobą nieuleczalną. Dostępne są jednak metody leczenia pozwalające złagodzić jej objawy.

Piśmiennictwo

1. Georges J, Jansen S, Jackson J, et al. Alzheimer’s disease in real life – the dementia carer’s survey. Int J Geriatr Psychiatry 2008; 23 (5): 546–551.

2. Alzheimer Disease International. World Alzheimer Report 2011. The benefits of early diagnosis and intervention. Published by Alzheimer’s Disease International (ADI), September 2011.

3. Ferri CP, Prince M, Brayne C, et al. Global prevalence of dementia: aDelphiconsensus study. Lancet 2005; 366 (9503): 2112–2117.

4. Alzheimer’s Association. Basics of Alzheimer’s disease: what it is and what you can do. 2010. http://www.alz.org/national/documents/brochure_basicsofalz_low.pdf. Accessed 30/09/11.

Ćwiczenia pamięci

Ćwiczenia stymulujące pamięć, funkcje poznawcze oraz procesy językowe opracowane dla pacjentów z chorobą Alzheimera i ich opiekunów.

Czytaj więcej...

Wyjście ze strony www.lundbeck.pl