Zespół metaboliczny

Schizofrenia - prewencja zespołu metabolicznego

Zaburzenia metaboliczne prowadzą nie tylko do przyrostu masy ciała, cukrzycy i zaburzeń lipidowych, ale w efekcie zwiększają ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego i przyczyniają się do skrócenia życia chorego. Przyrost masy ciała zmniejsza także współpracę ze strony pacjenta podczas leczenia tak schizofrenii, jak i współistniejących chorób somatycznych. Poniżej przedstawione zostały podstawowe parametry służące monitorowaniu zaburzeń metabolicznych.


 
Wskaźnik masy ciała (BMI) - prosty parametr możliwy do zbadania w każdych warunkach
 
Obliczenie wskaźnika masy ciała jest bardzo proste. Wystarczy podzielić masę ciała podaną w kg przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu.

Na przykład dla osoby o masie ciała 100 kg i wzroście 1,85 m dokonamy następującego obliczenia: 100/(1,85x1,85)=100/3,423=29,21
 
Możemy zatem powiedzieć, korzystając z poniższej tabeli, że ta osoba ma nadwagę.

 
 
Wartość BMI Interpretacja wartości wskaźnika
< 15 wygłodzenie
15,1 - 17,4 wychudzenie 
17,5 - 18,5 niedowaga
18,6 - 24,9 wartość prawidłowa
25,0 - 29,9 nadwaga
30,0 - 34,9 I stopień otyłości
35,0 - 39,9 II stopień otyłości
>= 40 III stopień otyłości

 
Oznaczanie wskaźnika masy ciała ma znaczenie w ocenie zagrożenia wystąpienia chorób związanych z nadwagą i otyłością (cukrzyca, choroba wieńcowa, miażdżyca. Im mniejsza wartość BMI, tym ryzyko wystąpienia chorób jest mniejsze.

BMI jest bardzo prosty w użyciu, jest jednak dosyć niedokładnym wskaźnikiem nadwagi czy też ryzyka chorób z nią związanych. Np. osoba o rozbudowanej muskulaturze może mieć BMI wskazujące na skrajną otyłość posiadając jednocześnie bardzo mało tkanki tłuszczowej.

Obwód pasa - kolejny parametr możliwy do zbadania u każdego chorego

Obwód pasa to prosty wskaźnik stanu zdrowia. Na podstawie badań przeprowadzonych ostatnio na grupie kilkunastu tysięcy dorosłych osób wykazano, że nadciśnienie tętnicze, zaburzenia oddychania, hipercholesterolemia i cukrzyca występują częściej u mężczyzn z obwodem pasa powyżej 102 cm i u kobiet z obwodem pasa powyżej 88 cm, w porównaniu do grupy osób szczupłych.

Normy obwodu pasa dla kobiet i mężczyzn
 
  • mężczyźni    do 94 cm
  • kobiety        do 80 cm

Mężczyźni z obwodem talii powyżej 102 są 4,5 raza bardziej narażeni na występowanie cukrzycy insulinozależnej niż mężczyźni z obwodem pasa poniżej 94. Podobnie kobiety z obwodem pasa powyżej 88 cm są 3,8 raza bardziej narażone na wystąpienie cukrzycy typu II niż kobiety z obwodem poniżej 80 cm.
 
Poziom cholesterolu, trójglicerydów i glukozy - ocena gospodarki lipidowej
i węglowodanowej

Stosowanie niektórych leków przeciwpsychotycznych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia cukrzycy. Sernyak i wsp. (Am J Psychiatry 2002;159:561-566) wykazali, iż największe ryzyko jest podczas stosowania klozapiny i kwetiapiny, następnie olanzapiny, a risperidon nie różni się pod tym względem od leków klasycznych. Inni badacze - Koro i wsp. (BMJ 2002;325:243) w grupie 19637 chorych stwierdzili większe ryzyko występowania cukrzycy w porównaniu z lekami klasycznymi i chorymi nieleczonymi w przypadku olanzapiny, ale nie risperidonu. Podobne wyniki uzyskano także i w innych badaniach. Serdolect ma nieznaczny wpływ na poziom glukozy - w badaniach klinicznych podnosił poziom glukozy u 4% pacjentów w porównaniu do 2% u chorych otrzymujących placebo. Warto zatem monitorować poziom glukozy u pacjentów ze schizofrenią i odpowiednio modyfikować leczenie, gdy jest to konieczne.

Normy* biochemiczne substancji mających znaczenie w ocenie zaburzeń metabolicznych u pacjentów ze schizofrenią



Jednostki SI Tradycyjne
Glukoza 3,9 - 6 mmol/l 70 - 110 mg/dl
Cholesterol całkowity 3,6 - 5,2 mmol/l 138 - 200 mg/dl
LDL < 3,88 mmol/l < 150 mg/dl
HDL > 1,42 mmol/l > 55 mg/dl
TG 0,84 - 2,3 mmol/l 74 - 200 mg/dl

*Uwaga! Podane zakresy norm są orientacyjne. Otrzymane wyniki należy odnieść do norm danego laboratorium.

Stosowanie leków przeciwpsychotycznych II generacji wiąże się z zaburzeniami metabolizmu lipidów. Poszczególne leki mają jednak zróżnicowany wpływ. Wykazano związek pomiędzy powodowanym przez te leki wzrostem masy ciała i BMI a dyslipidemią zwłaszcza w odniesieniu do trójglicerydów. Warto zatem okresowo monitorować poziom cholesterolu i trójglicerydów szczególnie podczas stosowania takich leków jak: klozapina i olanzapina

Kalkulator BMI

Kalkulator w prosty sposób pozwala obliczyć wartość BMI

Przejdź dalej...
Cookie Policy
Wyjście ze strony www.lundbeck.pl