Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu to przewlekła, nawracająca choroba mózgu charakteryzująca się ciągłym poszukiwaniem substancji uzależniającej (alkohol) mimo jej szkodliwego wpływu. Intensywne spożywanie alkoholu stopniowo powoduje zmiany strukturalne i neurochemiczne w mózgu, które mogą zwiększyć chęć do picia oraz osłabić kontrolę nad piciem, co prowadzi do uzależnienia1.

Szacuje się, że czynniki genetyczne są odpowiedzialne za 60% ryzyka wystąpienia uzależnienia od alkoholu. Spośród wszystkich chorób ośrodkowego układu nerwowego uzależnienie od alkoholu charakteryzuje się najmniejszym odsetkiem pacjentów, którzy się leczą. Mniej niż 10% pacjentów z problemami alkoholowymi jest leczonych - np. w schizofrenii odsetek ten wynosi jedynie 18%2.

W Polsce według danych PARPA (Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych) liczba osób uzależnionych od alkoholu wynosi 800 tys., natomiast grupa osób pijących szkodliwie lub ryzykownie jest szacowana na 2 - 2,5 mln. Zatem problem nadmiernego spożycia alkoholu dotyczy ok. 9% populacji Polski3.

Według WHO (ang. World Heath Organization) spożywanie alkoholu w sposób szkodliwy i ryzykowny jest w krajach Unii Europejskiej trzecim w kolejności najistotniejszym czynnikiem ryzyka pogorszenia stanu zdrowia i przedwczesnej śmierci. Większe ryzyko niesie za sobą tylko palenie tytoniu i nadciśnienie, natomiast ryzyko związane z otyłością i nadmiernym poziomem cholesterolu jest klasyfikowane na miejscu odpowiednio czwartym i piątym4. Ponad 60 chorób i urazów ma związek ze spożywaniem alkoholu, który działa szkodliwie na niemal wszystkie tkanki i narządy4. Alkohol i jego metabolity wchodzą w bezpośrednie reakcje z fizjologicznymi substancjami w organizmie. Działanie pośrednie alkoholu polega na silnym wpływie na homeostazę ustroju poprzez działanie na układ wegetatywny, odpornościowy, gospodarkę wodno-elektrolitową, wchłanianie niezbędnych składników odżywczych4.

Osoby zdiagnozowane jako pijące ryzykownie, szkodliwie lub uzależnione od alkoholu powinny pozostawać pod opieką specjalisty w praktyce ambulatoryjnej lub stacjonarnej placówce lecznictwa odwykowego. Pozostaje pytanie, jakie rozwiązanie zaproponować takiej osobie? Przeprowadzono wiele badań u pacjentów z uzależnieniem od alkoholu, w świetle, których okazuje się, że cel, jakim jest całkowita abstynencja, jest nie osiągalny dla bardzo dużej grupy pacjentów. Powrót do picia dużych ilości alkoholu jest obserwowane u 40–75% pacjentów w okresie pierwszego roku terapii5. W okresie 5 lat mniej niż połowa pacjentów utrzymuje abstynencję a 38% pacjentów wraca do szkodliwego picia6. Długoterminowe badania (16 lat) pokazują, że aż 55% pacjentów nie udaje się utrzymać abstynencji7.

Alternatywą dla całkowitej abstynencji jest koncepcja redukcji ilości spożywanego alkoholu. Udowodniono, że zredukowanie ilości spożywanego alkoholu znacząco zmniejsza ryzyko szkód związanych z alkoholem3,6,7. Ma to z kolei pozytywny wpływ na aspekty społeczne (poprawa relacji w rodzinie – zmniejszenie zjawiska przemocy w rodzinie, zmniejszenie liczby wypadków powodowanych przez nietrzeźwych kierowców) i ekonomiczne (zmniejszenie naruszeń prawa związanych z alkoholem). Należy również pamiętać o zdecydowanie pozytywnym wpływie na zdrowie somatyczne w przypadku ograniczenia ilości spożywanego alkoholu3,6,7.

1. National Institute on Drug Abuse (NIDA ) 2010; Drugs, Brains and Behaviour. The Science of Addiction.

2. National Institute on Drug Abuse (NIDA ) 2010; Drugs, Brains and Behaviour. The Science of Addiction

3. Wojnar i wsp.: Całkowita abstynencja czy redukcja szkód - różne strategie uzależnienia od alkoholu w świetle badań i międzynarodowych zaleceń. Psychiatria Polska, tom XLVI, nr 3 -2012.

4. Anderson P.: Alcohol in Europe; London: Institute of Alcohol Studies (2006).

5. NICE. Alcohol Use Disorders - diagnosis, assessment and management of harmful drinking and alcohol dependence. Accessed: January 2012.

6. Gual A. i wsp.: Five-year outcome in alcohol dependence. A naturalistic study of 850 patients in Catalonia. Alcohol and Alcoholism Vol. 34, no 2, pp. 183-192, 1999.

7. Mann i wsp.: The long term course of alcoholism 5, 10 and 16 years; Addiction, vol. 100, issue 6, article first published online: 1st   April 2005.

Dostępne publikacje

Cookie Policy
Wyjście ze strony www.lundbeck.pl