Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is een neurologische aandoening waarbij de hersenen langzaam degenereren, wat leidt tot problemen met het geheugen, dagelijks functioneren en gedrag.

Overzicht
De ziekte van Alzheimer is een progressieve hersenaandoening, waarbij de hersenen geleidelijk degenereren. De ziekte komt het meest voor bij mensen ouder dan 65–70 jaar. Bij mensen met de ziekte van Alzheimer treden problematische veranderingen op in geheugen, denken, functioneren en gedrag, die in de loop van de tijd verergeren. Deze veranderingen hebben een toenemende invloed op het dagelijks leven van de persoon, waardoor hun zelfstandigheid afneemt tot ze uiteindelijk volledig afhankelijk zijn van anderen.

De ziekte van Alzheimer heeft ook een enorme impact op de verzorger van de patiënt.1 De meeste verzorgers zijn naaste familieleden die thuis zorg verlenen (mantelzorg) – een veeleisende en uitputtende taak die een enorme emotionele en fysieke belasting vormt.1

De ziekte van Alzheimer beschadigt en doodt hersencellen, dit veroorzaakt een aanzienlijke krimp van de hersenen en verstoringen in het evenwicht tussen neurotransmitters. Naarmate de hersencellen degenereren, stapelen zich kenmerkende afvalstoffen op in de hersenen, de zogeheten ‘plaques' en 'tangles'.

Verschijnselen
De verschijnselen van de ziekte van Alzheimer ontstaan geleidelijk, over een periode van jaren, en variëren per persoon. Vergeetachtigheid en lichte verwardheid zijn doorgaans de eerste verschijnselen die optreden. De verschijnselen van de ziekte van Alzheimer kunnen grofweg worden ingedeeld in cognitieve, functionele en gedragsmatige/psychische veranderingen.

Cognitieve veranderingen – verstoord kortetermijngeheugen (zoals recente gebeurtenissen vergeten, zichzelf herhalen, dingen in en rond het huis kwijtraken, slechte organisatie), moeite met beslissingen nemen, minder inzicht in het concept van tijd en ruimte, verminderd leervermogen en problemen met herkenning van familie en vrienden.

Functionele veranderingen – afgenomen vermogen om normale dagelijkse bezigheden uit te voeren, evenals complexere taken: moeilijk met geld om kunnen gaan, problemen met handhaving van persoonlijke hygiëne, incontinentie, moeite met aankleden, evenwichtsproblemen en onvast bewegen. Uiteindelijk worden patiënten met de ziekte van Alzheimer volledig bedlegerig.

Gedragsmatige/psychische veranderingen – patiënten kunnen ook gedragsmatige en psychische stoornissen ontwikkelen, die de zorgbelasting verzwaren. Ze kunnen maatschappelijk ongepast gedrag ontwikkelen en vertonen zoals wanen, agitatie/agressie, depressie/dysforie en veranderingen in eetlust/eetpatroon. Met name gedragsveranderingen zijn voor familie en verzorgers moeilijk om mee om te gaan en zijn vaak de reden dat de patiënt wordt opgenomen in een zorginstelling.

10 vroegtijdige waarschuwingssignalen4

  1. Geheugenverlies dat het dagelijks leven verstoort.
  2. Moeite hebben met planning of het oplossen van problemen.
  3. Moeite met het voltooien van reguliere taken thuis of op het werk.
  4. Vewarring over de tijd of plaats.
  5. Moeilijkheden met het begrijpen van visuele beelden en ruimtelijke orientatie.
  6. Nieuwe problemen met woorden in het spreken of schrijven.
  7. Het misplaatsen van zaken en het verlies van vaardigheid om stappen te herleiden.
  8. Afgenomen of slecht oordeel.
  9. Onttrekken aan werkzaamheden of sociale activiteiten.
  10. Veranderingen in stemming en persoonlijkheid. 

Statistiek
Wereldwijd lijden 36 miljoen mensen aan dementie.2 Bij misschien wel 28 miljoen van deze 36 miljoen mensen is nog geen diagnose gesteld en zij hebben dan ook geen toegang tot behandeling, informatie en zorg.2 Jaarlijks worden naar schatting 4,6 miljoen nieuwe gevallen vastgesteld.3 Met een verschuiving naar een steeds ouder wordende bevolking is te voorspellen dat het aantal mensen met dementie elke 20 jaar bijna zal verdubbelen en dat tegen 2050, 115 miljoen mensen aan de ziekte zullen lijden.2

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie, die voor 50–70% van de gevallen verantwoordelijk is.4

De wereldwijde kosten van dementie (604 miljard USD in 2010) maken meer dan 1% uit van het bruto nationale product (BNP).2

Diagnose en vragen om hulp
Mensen die zich zorgen maken dat zij – of hun naasten – verschijnselen van de ziekte van Alzheimer vertonen, moeten hun arts raadplegen voor hulp en advies. De ziekte van Alzheimer wordt gediagnosticeerd aan de hand van gesprekken met de patiënt en verzorger; soms worden er ook bloedonderzoek en beeldvormend hersenonderzoek uitgevoerd. Er zijn talrijke beoordelingsschalen die kunnen worden gebruikt om de verschijnselen te identificeren en de ernst van de ziekte vast te stellen.

De ziekte van Alzheimer is op dit moment niet te genezen, maar behandelmogelijkheden voor symptomen van de ziekte zijn beschikbaar en onderzoek gaat door. De huidige geneesmiddelen voor de behandeling van de ziekte van Alzheimer kunnen de progressie van de ziekte niet stoppen, maar kunnen tijdelijk de achteruitgang van de symptomen vertragen en de kwaliteit van leven voor patiënten en mantelzorgers mogelijk verbeteren. Op dit moment is er een wereldwijde inspanning gaande om betere manieren te vinden om de ziekte te behandelen, de start ervan te vertragen en het ontstaan ervan te voorkomen.4

Referenties

  1. Georges J, Jansen S, Jackson J, et al. Alzheimer’s disease in real life – the dementia carer’s survey. Int J Geriatr Psychiatry 2008; 23 (5): 546–551.
  2. Alzheimer Disease International. World Alzheimer Report 2011. The benefits of early diagnosis and intervention. Gepubliceerd door Alzheimer’s Disease International (ADI), september 2011.
  3. Ferri CP, Prince M, Brayne C, et al. Global prevalence of dementia: a Delphi consensus study. Lancet 2005; 366 (9503): 2112–2117.
  4. Alzheimer’s Association. Basics of Alzheimer’s disease: http://www.alz.org/alzheimers_disease_what_is_alzheimers.asp
U staat op het punt de website www.lundbeck.nl te verlaten. Lundbeck draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze externe website. Door op "OK" te drukken wordt u doorgeleid en verlaat u de website www.lundbeck.nl. Indien u hier niet mee akkoord gaat drukt u op “Cancel” om op de website www.lundbeck.nl te blijven.