Alcoholafhankelijkheid

Alcoholafhankelijkheid is een hersenziekte die wordt gekenmerkt door alcohol-geïnduceerde veranderingen in hersenstructuren, neurochemie en gedrag.

Overzicht
Alcoholafhankelijkheid is een aandoening met een medische en gedragscomponent en heeft een hoog risico chronisch te worden met terugval en een progressief verloop.1 Uitvoerig onderzoek heeft in de afgelopen 20 jaar bijgedragen aan inzicht in de ziekte, waarbij alcoholafhankelijkheid veranderd is van een morele zwakte in karakter naar een medische conditie die behandeld kan en zou moeten worden.2

Alcohol is toxisch voor de meeste organen in het lichaam en het niveau van drankgebruik hangt sterk samen met het risico op het ontstaan van ziekten op de lange termijn en op overlijden.3 Alcohol is de oorzakelijke factor in meer dan 60 typen van ziekten en schade.4 Buitensporig alcoholgebruik is bovendien in verband gebracht met hoge maatschappelijke kosten als gevolg van geweld, verlies van arbeidsproductiviteit en kosten voor de gezondheidszorg.4

Genetische en omgevingsfactoren zijn beide belangrijk bij het beginnen met drinken van alcohol. Familie, vrienden en de maatschappij bepalen het niveau van stress en alcohol waaraan men wordt blootgesteld. De gevoeligheid voor het ontwikkelen van een gebrek aan controle over alcoholconsumptie is genetisch vastgelegd en genetische factoren dragen voor ongeveer 60% bij aan het risico voor de ziekte.5,6 Het risico voor alcoholafhankelijkheid neemt toe met de consumptie van alcohol.7 Men schat dat 20% tot 50% van de gevallen van levercirrose en epilepsie, vergiftigingen, verkeersongevallen, geweld en verschillende vormen van kanker worden veroorzaakt door alcoholgebruik .4

Verschijnselen
Een centraal kenmerk van alcoholafhankelijkheid is het meestal overweldigende verlangen om alcohol te drinken. Patiënten ervaren dat zij moeite hebben de consumptie van alcohol onder controle te houden en blijven doorgaan met alcohol drinken ondanks dat zij daarvan schadelijke consequenties ondervinden.8 Vaak hebben patiënten last van onttrekkingsverschijnselen zoals misselijkheid, zweten, en trillen wanneer zij geen alcohol kunnen of proberen te drinken.


Statistiek
Buitensporige consumptie van alcohol is gebruikelijk in veel delen van de wereld, in het bijzonder in Europa.4 Alcoholafhankelijkheid is een van de meest voorkomende mentale ziekten in Europa.10 Jaarlijks zijn meer dan 14 miljoen mensen in de EU alcoholafhankelijk.10

De totale kosten als gevolg van alcoholafhankelijkheid in Europa worden geschat op 58 miljoen euro.11 In Europa wordt gemiddeld 15% van de gevallen van alcohol misbruik en afhankelijkheid gediagnosticeerd.12  Slechts een klein aantal van deze patiënten wordt behandeld. De gemiddelde “treatment gap” (achterwege blijven van behandeling) van alcoholmisbruik en afhankelijkheid is 92%, hetgeen betekent dat slechts 8% behandeling krijgt.13


Diagnose en vragen om hulp
Mensen die denken dat zij alcoholafhankelijk zouden kunnen zijn, kunnen hulp krijgen van hun arts. De diagnose neemt biologische signalen, gedrag en sociale factoren in overweging.14 Informatie van familieleden, vrienden en collega’s op het werk kan ook van belang zijn bij het stellen van een diagnose.

Behandeling voor alcoholafhankelijkheid bestaat uit gedragstherapie, die veelal wordt gegeven naast behandeling met medicatie. Zowel abstinentie (geheel niet drinken) en reductie zouden als behandeldoel moeten worden overwogen als onderdeel van een duidelijke benadering van de behandeling van patiënten met alcoholafhankelijkheid.15,16 Steun van mensen die dicht bij de patient staan is ook van groot belang.

Alle vormen van behandeling van alcoholafhankelijkheid zouden alleen moeten worden gegeven volgend op professioneel medisch advies.

Referenties 

  1. WHO, ASAM website 2012
  2. Gunzerath L, Hewitt BG, Li TK, Warren KR. Alcohol research: past, present, and future. Ann N Y Acad Sci 2011; 1216: 1–23
  3. Rehm et al. Eur Addict Res 2003;9:147-156
  4. WHO. Global status report on alcohol  and health, 2011
  5. Vengeliene et al. Br J Pharmacol 2008; 154(2):299-315
  6. Schukit. Ch. 98. In: Davis et al (eds). Neuropsychopharmacology: The Fith Generation of Progress. 2002
  7. Dawson & Archer. Addiction 1993;88: 1509-1518
  8. WHO, ICD-10, F10-19
  9. MayoClinic.com. Alcoholism. May 2010. http://www.mayoclinic.com/health/alcoholism/DS00340/DSECTION=symptoms. Accessed 08/08 2012
  10. Wittchen et al. Eur Neuropsychopharmacol 2011;21(9):655-679
  11. Gustavsson et al. Eur Neuropsychopharmacol 2011;21(10):718-779
  12. Mukherjee & Sosa. Special report. Alcohol Addiction, Decision Resources, 2010
  13. Kohn et al. Bull World Health Organ 2004;82(11):858-866
  14. American Psychiatric Association (APA). Diagnosis and Statistical Manual of Mental Disorders. Fourth Edition. Text Revision. DSM-IV-TRTM. 2000 American Psychiatric Association
  15. EMA. Guideline on the development of medicinal products, 2012
  16. NICE. Clinical guideline 115, 2011

 

U staat op het punt de website www.lundbeck.nl te verlaten. Lundbeck draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van deze externe website. Door op "OK" te drukken wordt u doorgeleid en verlaat u de website www.lundbeck.nl. Indien u hier niet mee akkoord gaat drukt u op “Cancel” om op de website www.lundbeck.nl te blijven.