Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is een neurologische aandoening waarbij de hersenen langzaam degenereren, wat leidt tot problemen met het geheugen, dagelijks functioneren en gedrag.

Overzicht

De ziekte van Alzheimer is een progressieve hersenaandoening, waarbij de hersenen geleidelijk degenereren. De ziekte komt het meest voor bij mensen ouder dan 65–70 jaar. Bij mensen met de ziekte van Alzheimer treden problematische veranderingen op in geheugen, denken, functioneren en gedrag, die in de loop van de tijd verergeren. Deze veranderingen hebben een toenemende invloed op het dagelijks leven van de persoon, waardoor hun zelfstandigheid afneemt tot ze uiteindelijk volledig afhankelijk zijn van anderen.

De ziekte van Alzheimer heeft ook een enorme impact op de verzorger van de patiënt.1 De meeste verzorgers zijn naaste familieleden die thuis zorg verlenen (mantelzorg) – een veeleisende en uitputtende taak die een enorme emotionele en fysieke belasting vormt.1

De ziekte van Alzheimer beschadigt en doodt hersencellen, dit veroorzaakt een aanzienlijke krimp van de hersenen en verstoringen in het evenwicht tussen neurotransmitters. Naarmate de hersencellen degenereren, stapelen zich kenmerkende afvalstoffen op in de hersenen, de zogeheten ‘plaques' en 'tangles'.

Verschijnselen

De verschijnselen van de ziekte van Alzheimer ontstaan geleidelijk, over een periode van jaren, en variëren per persoon. Vergeetachtigheid en lichte verwardheid zijn doorgaans de eerste verschijnselen die optreden. De verschijnselen van de ziekte van Alzheimer kunnen grofweg worden ingedeeld in cognitieve, functionele en gedragsmatige/psychische veranderingen.

Cognitieve veranderingen – verstoord kortetermijngeheugen (zoals recente gebeurtenissen vergeten, zichzelf herhalen, dingen in en rond het huis kwijtraken, slechte organisatie), moeite met beslissingen nemen, minder inzicht in het concept van tijd en ruimte, verminderd leervermogen en problemen met herkenning van familie en vrienden.

Functionele veranderingen – afgenomen vermogen om normale dagelijkse bezigheden uit te voeren, evenals complexere taken: moeilijk met geld om kunnen gaan, problemen met handhaving van persoonlijke hygiëne, incontinentie, moeite met aankleden, evenwichtsproblemen en onvast bewegen. Uiteindelijk worden patiënten met de ziekte van Alzheimer volledig bedlegerig.

Gedragsmatige/psychische veranderingen – patiënten kunnen ook gedragsmatige en psychische stoornissen ontwikkelen, die de zorgbelasting verzwaren. Ze kunnen maatschappelijk ongepast gedrag ontwikkelen en vertonen zoals wanen, agitatie/agressie, depressie/dysforie en veranderingen in eetlust/eetpatroon. Met name gedragsveranderingen zijn voor familie en verzorgers moeilijk om mee om te gaan en zijn vaak de reden dat de patiënt wordt opgenomen in een zorginstelling.

10 Vroegtijdige waarschuwingstekenen

1. Geheugenverlies dat het dagelijks leven ontwricht
2. Moeilijkheden bij het plannen en oplossen van problemen
3. Problemen bij het voltooien van bekende taken, thuis, op het werk of in de vrije tijd
4. Verwarring m.b.t. tijd en plaats
5. Moeilijkheden bij het begrijpen van visuele beelden en ruimtelijke contacten
6. Nieuwe problemen met woorden bij het spreken of schrijven
7. Dingen misplaatsen en niet meer in staat zijn terug te keren op zijn/haar stappen
8. Minder of slecht beoordelingsvermogen
9. Zich terugtrekken van werk of sociale activiteiten
10. Veranderingen in gemoedstoestand en persoonlijkheid

Statistiek

Wereldwijd lijden 36 miljoen mensen aan dementie.2 Bij misschien wel 28 miljoen van deze 36 miljoen mensen is nog geen diagnose gesteld en zij hebben dan ook geen toegang tot behandeling, informatie en zorg.2 Jaarlijks worden naar schatting 4,6 miljoen nieuwe gevallen vastgesteld.3 Met een verschuiving naar een steeds ouder wordende bevolking is te voorspellen dat het aantal mensen met dementie elke 20 jaar bijna zal verdubbelen en dat tegen 2050, 115 miljoen mensen aan de ziekte zullen lijden.2

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende oorzaak van dementie, die voor 50–70% van de gevallen verantwoordelijk is.4

De wereldwijde kosten van dementie (604 miljard USD in 2010) maken meer dan 1% uit van het bruto binnenlandsproduct (BBP).2

Diagnose en vragen om hulp

Mensen die zich zorgen maken dat zij – of hun naasten – verschijnselen van de ziekte van Alzheimer vertonen, moeten hun arts raadplegen voor hulp en advies. De ziekte van Alzheimer wordt gediagnosticeerd aan de hand van gesprekken met de patiënt en verzorger; soms worden er ook bloedonderzoek en beeldvormend hersenonderzoek uitgevoerd. Er zijn talrijke beoordelingsschalen die kunnen worden gebruikt om de verschijnselen te identificeren en de ernst van de ziekte vast te stellen.


Momenteel is genezing van de ziekte van Alzheimer nog niet mogelijk, maar er bestaan wel behandelingen voor de symptomen, en het onderzoek blijft doorgaan. Hoewel de huidige behandelingen er niet in slagen de voortgang van de ziekte te stoppen, kunnen ze wel tijdelijk het verergeren van de symptomen van dementie vertragen en de levenskwaliteit van Alzheimer patienten en hun verzorgers verbeteren. Vandaag de dag wordt er wereldwijd gezocht naar betere manieren om deze ziekte te behandelen, om het ontstaan te vertragen en om te voorkomen dat de ziekte zich verder ontwikkelt.

Referenties

  1. Georges J, Jansen S, Jackson J, et al. Alzheimer’s disease in real life – the dementia carer’s survey. Int J Geriatr Psychiatry 2008; 23 (5): 546–551.
  2. Alzheimer Disease International. World Alzheimer Report 2011. The benefits of early diagnosis and intervention. Gepubliceerd door Alzheimer’s Disease International (ADI), september 2011.
  3. Ferri CP, Prince M, Brayne C, et al. Global prevalence of dementia: aDelphi consensus study. Lancet 2005; 366 (9503): 2112–2117.
  4. Alzheimer’s Association. Basics of Alzheimer’s disease: http://www.alz.org/alzheimers_disease_what_is_alzheimers.asp
Als u op deze link klikt verlaat u de website! Deze pagina's hebben hun eigen gebruikswijze. De regels voor databescherming zijn onderworpen aan verschillende normen, regels en wetten. Als u de website wil verlaten, klik OK, anders klik annuleren.Bedankt.